از حقوق اداری چه می دانیم؟

حقوق اداري به عنوان شاخه‌اي از حقوق عمومي داخلي، به مجموعه‌ قواعد حقوقي اطلاق مي‌شود كه حقوق و تكاليف سازمان‌هاي اداري دولت، خصوصاً سازمان‌هاي اجرایي آن و روابط آنها با مردم را تعيين مي‌كند.

حقوق اداري ناظر بر برخي فعاليت‌هاي سازمان‌هاي اداري است و شامل فعاليت‌هاي سياسي، قضایي و قانونگذاري سازمان‌ها نخواهد بود. فعاليت سازمان‌هاي اداري به دو منظور خدمات عمومي و حفظ نظم عمومي انجام مي‌شود.

الف) خدمات عمومي: نيازمندي‌هایي كه با تصميم دولت‌مردان در برهه‌اي از زمان از طريق سازمان‌هاي عمومي يا دولتي برآورده مي‌شود. ب) حفظ نظم عمومي: این مهم بر عهده پليس اداري است که خود داراي دو مفهوم عمومي و اختصاصي است.

نهاد دولتی پلیس اداری عمومی، سه وظیفه عمده را بر عهده دارد که شامل امنیت عمومی، آسایش عمومی و بهداشت عمومی است. امنيت عمومي به ‌اقدامات دولت به‌منظور حفظ تماميّت ارضي كشور، برقراري نظم و... گفته می‌شود. آسايش عمومي، جلوگيري از ناهنجاري‌هاي اجتماعي، مزاحمت‌ها و ... را شامل می‌شود. بهداشت عمومي نیز اقدامات دولت براي بهبود وضع زندگي و سلامتي آحاد مردم است.

فعالیت‌ها و وظایف پليس اداري اختصاصي، مختص فعاليت‌هایی است كه نياز به آن فعاليت‌ها، در دهه‌هاي اخير احساس شده است. مثل پليس زيبایي شهر، پليس ساختمان‌ها و پليس حفظ آثار باستاني.

 در تعریف سازمان‌هاي اداري نیز باید گفت با توجه به اينكه سازمان‌هاي اداري، داراي شخصيت حقوقي هستند و شخصيت حقوقي به معنای توانایي دارا شدن حقوق و تكاليف و توانایي اجراي آن است، لذا به طور مستقل و صرف‌نظر از تشكيل‌دهند‌گان آن، اشخاص حقوقي را مي‌توان به دو دسته اشخاص حقوقي حقوق خصوصي و اشخاص حقوقي حقوق عمومي تقسيم كرد كه از جهت منشأ پيدايش و هدف و مقررات حاكم بر آنها با یکدیگر متفاوت است. از جمله اشخاص حقوقی حقوق خصوصي می‌توان به شركت‌هاي تجاري و مؤسسات غيرتجاري اشاره کرد.

اشخاص حقوقی حقوق عمومي را نیز با توجه به مشخصات آن مي‌توان به بخش‌هایی تقسيم كرد؛ سازمان‌هاي مركزي كشور؛ كه اركان اصلي نظام هستند و در رأس آنها دولت قرار دارد و بر كل كشور اعمال قدرت مي‌كنند. شوراهاي محلي؛ كه شهرداري‌ها نمونه بارز آن بوده و داراي استقلال مالي است.

سازمان‌هاي فني - تخصصي؛ كه شامل شركت‌هاي دولتي و مؤسسات عمومي است و اهداف دولت را پيگيري کرده و تحقق مي‌بخشند.

نهادها و مؤسسات عمومي غير دولتي؛ كه شامل بنياد مستضعفان، هلال‌احمر، كميته امداد، بنياد شهيد، بنياد مسكن، كميته ملي المپيك، بنياد 15 خرداد، سازمان تبليغات اسلامي و سازمان تأمين اجتماعي است.

سایر اشخاص حقوق عمومی با وضعیت خاص؛ مثل کانون وکلا که ماهیتا خصوصی است اما دارای مزایای اشخاص حقوق عمومی است.

از دیگر مباحث حقوق اداري، بحث حقوق استخدامي است كه در آن، مباحث تعريف مستخدم، انواع مستخدمين دولت؛ مثل مستخدم رسمي، خريد خدمتي، روز مزد، و شرایط آنها آمده است همچنين در مورد طبقه‌بندي مشاغل، و حالات استخدامي؛ مثل حالت اشتغال، خدمت آزمايشي، بازنشستگي، استعفا و ... بحث مي‌كند.

يكي ديگر از مباحث حقوق استخدامي حقوق و مزاياي مستخدمين دولت است كه عمده‌ترين آنها، حقوق ماهانه، فوق‌العاده‌ها و مزاياي مختلف، حقوق بازنشستگي، حقوق از كارافتادگي است.


URL : http://www.masoudshamsnejad.ir/index.php?ToDo=ShowArticles&AID=160583